Her sabah metro ile işe geliyorum. Bu benim için son derece keyifli bir aktivite oluyor Reklam dünyasının gündemini oluşturan tüm ilanları bu kısa yolculuk sırasında görme şansına sahip oluyorum. Tüm dünyada böyledir metro istasyonları, girişleri, çıkışları, yürüyen merdivenleri hatta vagonları en değerli reklam mecralarıdır. Japonya, özellikle metro reklamları konusunda inanılmaz bir ülke! Japonya, saydıklarımın dışında vagonların içine yerleştirdiği esnek LCD ekran monitörleri de son derece etkin bir şekilde kullanıyor ve kısacası  adı “metro kültürü” olan bu inanılmaz mecrayı en etkin şekilde kullanıyor.

Çok normal değil mi? Gün içinde önlerinden belki de 100 binlerce insan geçiyor. Eğer hedefinizi iyi belirlemişseniz, bundan daha iyi bir mecra bulamazsınız.

Neden bu böyle bir giriş yaptım, neden bu kadar laf anlattım; dilerseniz yavaş yavaş o konuyu açayım.

Bu sabah metronun yürüyen merdivenlerinde gördüğüm bir reklam beni çok rahatsız etti!. Sakın yanlış anlamayın, ne diliyle, ne kullandığı görselle sadece yanlış kullandığı bir malzeme ile rahatsız etti.

“Peki Sizin İngilizceniz yeterli mi?” sloganına sahip, bir dil okulu ilanı bu! İlk bakışta yüzü olmayan insanlar görüyorsunuz ve bu ilanın aslında ne anlatmak istediğini anlayamıyorsunuz. Utanç içinde yüzlerini kaybetmiş insanlar dizisi mi seyrediyoruz yoksa anlatılmak istenen başka bir şey mi var? İlanı yakından incelediğimde aslında yaratıcı ekibin amacının bambaşka bir noktaya ulaşmak olduğunu görüyorum!

Fikir şu: Yüzleri yokmuş havası yaratan kötü malzeme aslında bir ayna olmalıymış, ya da ona çok yakın bir malzeme ki, ilana her bakan kendi yüzünü o ilanda belirtilen toplumun her kesiminden yüzün yerine koyabilsin. Ancak gelin görün ki, seçilen kötü malzeme bu güzel fikri alıp işaret etmediği bambaşka bir noktaya taşımayı başarmış.

Şimdi Türkçe bilmediğiniz farz edelim!. İlana bakın ne anladınız kendi kendinize sorun lütfen! “Irkçılığı Durdurun” mu? “Bu Utançla Nasıl Yaşarsınız” mı?

Grafik Sanatlar, aslında yazı dili kullanmaz! Rengiyle, grafiğiyle, duruşuyla neden bahsettiğini anlarsınız. Örneğin iyi bir grafik tasarımcının elinden çıkmış Rusça ilana baktığınızda o ilanın dilini bilmiyorsanız bile, ilan dilinin size ne anlattığını okuyabilirsiniz. Dil okulunun ilanındaki hata, seçilen yanlış malzemenin reklam dilini  tamamen değiştirmiş olması gibi görülüyor..

Peki bu noktaya nasıl gelindi?

Türkiye’de işlerin nasıl yürüdüğünü bilen biri olarak tahmin edeyim sizin için: Ajans müşterisinin bütçesini bilmeden yaratıcı ekibini çalıştırdı ve ortaya aynalı bir tasarım çıktı!. Müşteri fikri çok beğendi ve harika hemen bunu ilanlarda görmek istiyorum dedi.

İlk üretim maliyeti çıktığında reklam ajansı ve müşteri belki de aralarındaki tüm köprüleri yakıp attılar! Çünkü fikrinde ayna ya da benzer bir malzemenin bulunduğu ilanın maliyeti, müşterinin tahminlerinin çok ötesindeydi.

Yeni bir fikir üzerinde çalışmak için fazla zamanlarının kalmadığını düşünen reklam veren, ayna gibi duran ama hiçbir şekilde yansıtma özelliği bulunmayan ucuz bir malzemeyle ilanları hazırlatarak tüm metro istasyonunu donattı! Her şey üç aşağı beş yukarı aynen böyle olmuştur iddaya girerim!. Biliyorum çünkü benzer olaylar hepimizin başına geliyor.

Reklam Dünyası denilince akla İtalya, Amerika ve Japonya geliyor bana göre!. Hem reklam verenin, hem yaratıcı ekibin bir sinerji yaratarak, birbirini anlayarak çalıştığı ve en önemlisi çıkan işi gururla seyrettiği ülkeler bunlar.

Hadi en klasik soruyu soralım kendimize,  bizim neyimiz eksik?

PARA, PARA, PARA

Paylaş

Seda Sayan bombayı patlattı ve Pepsi’nin yeni yüzü olduğunu açıkladı. Kimine göre bu Pepsi’nin bombası olsa da Seda Sayan’ın Pepsi ile yaptığı anlaşmanın rakamını hayal ettiğimde bunun sadece ve sadece Seda Sayan’ın bombası olabileceğine inanıyorum.

Pepsi’nin halkın en çok sevdiği sanatçılardan biri ile anlaşması beni şaşırtmadı. CNN Türk’te çalıştığım yıllarda Kanal D ile aynı binayı paylaştığımız için çok iyi biliyorum. Hafta içi her gün kanalın önü yatıra döner, eşine iş isteyenler, çocuğuna sağlık isteyenler Kanal D’nin bahçesini doldururdu. O saatlerde kanalın güvenlik personeli de iki katına çıkarılır olağanüstü önlemler alınırdı. Türkiye’nin Ophrah’ı için buraya kadar her şey normal. Normal olmayan şey ise iletişim fakültelerinde öğretilen “Reklamlarda ünlü kullanmanın markanın önüne geçeceği” teorileriydi. Bu ders anlatılırken verilen örnek ise Zeki Müren ve Ajda Pekkan’ın rol aldığı efsane haline gelen Alo reklamlarıydı. Aramızda kalsın aradan en az 25 sene geçmiş biz hala bu başarısız reklamları konuşuyoruz ne başarısız reklamlarmış bunlar böyle…

Kısacası ben ünlünün markanın önüne geçeceğine falan inanmıyorum. Doğru seçilen  bir ünlü pazarlamada inanılmaz işlere imza atabilir. “Think Global, do local” işte o zaman gerçeklik kazanır. Eyy Pepsi’nin Seda Sayan’la yaptığı anlaşmayı yadırgayanlar. Neden üzülüyorsunuz? Bu anlaşmadan hoşlanmadıysanız, Pepsi’nin yeni hedef kitlesi siz değilsiniz demektir bu çok açık görülmüyor mu?

Pepsi, sadece  içecek olarak değil ama ürettiği atıştırmalık ürünlerle en büyük rakibi Coca Cola’yı cirosal anlamda geçmeyi başardı.  Başarıyı neyle ölçmek istersiniz? Eğer para söz konusu ise işte size Pepsi örneği.

Bana göre Pepsi’de en az Coca Cola kadar incelenmesi gereken efsane bir markadır. Aldığı radikal kararlarla gündemde kalmayı başaran ürün çeşitliliğini arttıran, bulunduğu ortamlara çok hızlı uyum sağlayan bir markadır. Dünyada logosuyla sürekli oynayan ama bilinirliğini hiçbir zaman kaybetmeyen bir markadır.

Pepsi konusunda benin tek ve naçizane eleştirim de bu hususta olabilir….

Çocukluğumdan kalan en önemli görüntülerden biri bu logodur. Şimdi en ufak bir renk bile o logoyu hatırlatmıyor. Benim ki belki de nostaljik bir tutkusu olabilir.

Ancak logoda gerçekleştirilen her değişim yeni bir alışma sürecini de beraberinde getiriyor.

Hadi size son bir haber, Pepsi’nin logosu bir kez daha değişiyor. Değişimi siz de görün! Bakalım alışabilecek misiniz?

Paylaş



Playing For Change: Song Around the World "Stand By Me" - Watch more funny videos here


Şirketlerin müşteri memnuniyetini sağlayarak elde edilecek uzun vadeli menfaatler için başka menfaatlerinden vazgeçmesi, hatta külfete girmelerinin bir adım ötesine  “Sosyal Sorumluluk bilincinde olmak” denilmeye başlandı…

Sosyal sorumluluk kavramını daha çok “Sosyal sorumluluk projeleri” ile duyuyoruz, fakat sosyal sorumluluk birkaç kişinin veya bir departmanın proje olarak yürütebileceği basit bir olgu değildir. Sosyal sorumluluk pazarlama departmanının şirket imajını yükseltmek için bulduğu cin fikirlerle değil, firma kültürüne işlemiş davranışlarla olur.  Devamlılık en önemli kıstastır. Bu konuda sınıfı geçmeyi başaran çok az kurum vardır. Örneğin Türkiye’de Trafik kültürünün yaygınlaşması konusunda gerçekleştirdiği çalışmalardan dolayı Renault’yu tebrik etmek gerekir diye düşünüyorum. Tam dokuz yıldır verdiği önemden hiçbir şey eksiltmeden Türkiye’de ki tüm ilkokullarda trafik eğitimi vermeye devam ediyor.

Güçlü, sürdürülebilir ve değeri yüksek bir PR çalışmasının şirketlerin menfaatine olduğunu tartışmaya gerek yok. Değeri yüksek bir marka yaratmak için de kimi zaman şirketin başka menfaatlerini göz ardı etmek gerekebiliyor. Örneğin McDonalds veya Burger King’de “kendiniz döktüğünüz” halde size yeni bir kola verilmesinin nedeni de bu. Bu firmalar müşteriyi memnun ederek elde edilen uzun vadeli kazanımın bir bardak kolanın maliyetinden çok daha fazla olduğunu biliyorlar. Ama bu bilince ulaşmak için her kurumun belirli süreçlerden geçmesini beklemek gerekiyor. Aynı nasihat dinlemeyen gençlerde olduğu gibi siz ne kadar anlatırsanız anlatın, tecrübeyle edinilenler değil yaşanarak görülenler önem kazanıyor onların gözünde. Sonuç olarak sizin söylediğiniz yola ulaşmayı başaran kurum, eğer yeterince yara almadan, zedelenmeden gelebilmişsse; bir marka çalışmasına zemin oluşturabiliyor. Ya da tam tersi yaşanıyor. Çok başarılı bir marka yanlış ellerde çöpe dönüşebiliyor.

Eğer pazarlamaya bir gözlük takarak bakmaya çalışırsak, PR  çalışmaları bu gözlüğün çerçevesini oluşturur. Ne kadar renkli ve göz alıcı olacağına siz karar verirsiniz ama gözlüksüz bakamazsınız.

Yeni yılın hepimiz için, her yönden kazançlı geçmesini canı gönülden diliyorum. 2009 öyle keyifli bir yıl olsun ki, hiçbir zaman unutamayalım.

Paylaş

-Kudavara Eczanesi – Burası nasıl bir eczane?

Global pazarlama, yerel hayatlar ve logolar
Eğer dünyaya satmak istiyorsanız, yerel düşünün diye bir söz vardır. Bu artık hemen hemen herkes tarafından bilinir! Ama bu olgunluk seviyesine de kolay gelinmedi tabi ki…
Bir ülke için gerçekleştirdiğiniz satış stratejileri, buna paralel reklam söylemleri bazen her ülke için aynı etkiyi yaratamaz. Örneğin Kodak firmasının tüm dünyada yürüttüğü “Smile to Kodak”, “Kodak’a Gülümseyin” sloganı gerekli lokal çalışma yapılmadan alel acele Kazakistan’daki billboardları süsleyince Kazaklar gülmekten yerlere kapaklandılar. Ve Kodak yetkililerinin, “Kodak” kelimesinin Kazakça “Erkeklik organı” anlamına geldiğini öğrenmeleri çok uzun sürmedi.

Mitsubishi’nin efsanevi arazi aracı Pajero’nun, İspanya’da aynı adla satışa sunulmamasının sebebi de benzer nedenlerdir. Pajero, “Pahero diye okunur” ve İspanyolca mastübatör anlamına gelir. Kim böyle bir arabaya binmek ister ki? Dolayısıyla Pajero, İspanya’da Matero diye satışa sunuldu ve gerekli satış başarısına ulaştı.
Alın bu hikayelere bir tane daha ekleyelim, Aslında en çok bilineni bu!. Amerikan Chevrolet NOVA, İspanyolca konuşulan ülkelerde farklı isimle piyasa sunuldu. NOVA İspanyolca “gitmez, hareket etmez” anlamına geliyor.

Peki ya logolar!…

Bir kurumun dışa yansıyan en önemli yüzü kullandığı logosudur. Yukarıda anlatmaya çalıştıklarım pazar araştırmalarının yeterli ve düzgün yapılmamasından kaynaklanan hatalardı. Oysa bir de logoların yarattığı trajikomik durumlar vardır ki nasıl açıklanır bilemem. Aklıma bir logonun kabul edilme aşaması geliyor. Öyle kolay ve çabuk ulaşılan bir olay değildir ki, kurumun kimliğinin oluşturulması ve oy birliği ile kabul edilmesi. Az sonra görecekleriniz bu aşamaya nasıl gelmiş üzerinde uzun uzun düşünmek gerekir.
Şimdi aşamaları bir bir gözden geçirelim. Bir art Direktör logoyu tasarlar ve müşterisine sunar! Konuyla ilgilenen masanın öteki tarafındaki yetkili ilk bakışta logoyu sever ya da sevmez ama mutlaka yorumları olur ve çoğunlukla da bu yorumlar yeni logoya yön verir. Bir sonraki aşamaya geçilir. En az beş kişinin katıldığı bir ortamda sunum gerçekleşir, kurumun yeni kimliği gün ışığına çıkar. Logolar oy birliği ile kabul edilir…
Şimdi lütfen aşağıdaki logaları incelemenizi rica ediyoruz. Bir logo nasıl bu aşamaya gelir, bu hale gelirken neden kimsenin bizim “ilk aklımıza” gelen yönde bir yorumu olmaz?. Ya da bizim içimiz mi çok fesat da farkında değiliz. Neyse hep beraber biraz gülelim istiyorum. Göreceklerinizin her biri gerçek bir kurumu temsil ediyor.

- Arlington Pediatrik Merkezi (Çocuklar güven içinde??)

- Doughboys * Pizza * Salata * Panini *

-Atherton Otomobil Merkezi

- Diş Doktoru (Popüler bir yere benziyor)

-Bir başka diş doktoru…

-Eğitim Merkezi

-Bunun ne logosu olduğu hakkında fikri olan var mı?

- MEGAFLICKS firması için doğru bir font olduğunu sanmıyorum!!

- Kids Exchange ayrı ayrı garip durmuyor ama birlikte yazılması uygun olmamış!!

-A Style gerçekten de stylish..

-Bilgisayar Doktorları.

Paylaş

Alışveriş Merkezlerinde yoğun olarak kullanılan mecralar genellikle bayanların faydalandığı üniteler çevresinde kuruludur. Fakat en eğlenceli ve zeka ürünü reklam çalışmaları da erkek tuvaletlerinde yer alıyor. Her halde detaycı olmayan bayların ancak böyle dikkatini çekebiliyorlar..

Mini marka otomobillerin harika bir gerilla reklam çalışması.

Paylaş