Bu yazı, bir panelde soru cevap şeklinde gerçekleşmiştir. Ses kayıtlarının metine dökülmesi sonucu oluşturulmuştur.

İyi okumalar

SORU 1) Yusuf Bey, İstanbul Cevahir gibi dev bir alışveriş merkezinin pazarlaması size emanet, bu panelde ayrıca ev sahibi de olarak bizlere neler anlatacaksınız?

Benden AVM yönetiminin olmazsa olmazlarından etkinlik yönetimi konusunda panelist olmam istendiğinde, açıkçası biraz endişelendim çünkü bu panelde sektörün önde gelen profesyonellerine etkinliklerin “ana prensipleri”nden bahsedecektim!

Bu tereciye tere satmak gibi bir şey,

Ama en azından kendimce doğru bildiklerimi sizlere paylaşayım. Böylelikle bir gözden geçirmiş olalım.

Bahsedeceklerim aslında hepimizin bildiği fakat hiç birimizin unutmaması gereken prensipler.

Hazır günün ilk oturumunun konuşmacılarından biri olarak alışveriş merkezlerinin yeni misyonundan konuyu açayım:

Alışveriş Merkezleri artık sadece bir ticaret merkezi değil, bir yaşam merkezi!. Her ne kadar fazlası gerekli mi değil mi tartışmaları yapılsa da benzerleri oldukça arttı ve artmaya devam ediyor. Bu gelişmelerden büyük keyif alıyoruz.

Ticari güçleri bir yana, “sosyal ve kültürel amaçlı tesis” rolü çok yakıştı AVM’lere.

İmza günleri, sergiler, söyleşiler, konserler, defileler, yarışmalar, çekilişler düzenlemek bir gelenek halini aldı.

İnsanların duygularına hitap etmek, satın alma kararlarını etkilemek için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz.

Etkinlikler AVM’ler içindeki sirkülasyonu arttırıyor. Durağanlıktan kurtarıyor. Perakende için bir ateşleyici güç oluyor.

Neden son dönemde etkinliklerin dozu arttı, eskiden sadece AVM’de bulunan markalara yer veren ilanlara rastlarken şimdilerde neden etkinlikler tanıtılıyor?

Bunun gibi sorular akla gelmiyor değil.

Bana göre rekabetin artması ve güçlenmesi müşterilerin beklentilerini de arttırdı.

Aslında bu durumu şöyle anlatabilirim.

Nasıl tatlı suda balık avlamak daha kolay ve az yorucuysa, aynı oranda açık denizde bir ton balığı tekneye çekmek de bir o kadar zor ve çok çaba gerektirir.

Eğer büyük balığı yakalamak istiyorsanız kullandığınız teknenizden, özenle hazırladığınız olta takımınıza kadar her türlü mücadeleye hazır olmalısınız.

Aslında bizim işimiz bu avdan da zor!. Denizde avlanırken her balık için özel bir yem takmak zorunda değilsiniz oltanın ucuna

Oysa bir AVM için etkinlik planlarken tek bir reçete çıkarmak mümkün değil.

SORU 2) Son olarak tek bir reçete çıkartmak mümkün değil dediniz bu konuyu biraz açar mısınız?

Son dönemde yeni yeni avmlerle birlikte sektör çok genişledi her “özel” günde hemen hemen birbirini taklit eden etkinlikleri görür duruma geldik.

Örneğin;

23 Nisan Etkinliği için yapılanlar – Çocuklara yüz boyama, masal okuma, tahta bacak şov, palyaço ve sosis balon…

Kurban Bayramı Etkinlikleri  - Çocuklara yüz boyama, masal okuma, tahta bacak şov, palyaço ve sosis balon….

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Gösterileri – Çocuklara yüz boyama, palyaço, sosis balon

Gibi….

Lütfen sizlere gelen ajansların önerilerini şöyle bir düşünün. Çok heyecan verici bir etkinlik ajansıyım diye gelenler bir dönem sonra az önce bahsettiğim etkinlik listesini önünüze koymaya başlayabiliyor.

Neyse ki biz onlardan biri ile çalışmıyoruz!:)

SORU3) Peki o zaman bu aktiviteleri kim nasıl hazırlayacak?

AVM aktivitelerini o AVM’yi çok iyi tanıyan kişiler tasarlamalıdır.  AVM’nin genel müşteri profilini çok iyi analiz etmiş, hangi saatlerde, hangi mağazalar için AVM’yi ziyaret eden, hangi kitlelerin bulunduğunu bilen; müşterinin genel beğenisini tespit etmiş profesyoneller “etkin” etkinlikleri aynı bir terzi hassasiyetinde hazırlayabilirler.

Yaratıcı olan ve diğerlerinden farklılaşan etkinlikler, genel beğeniyi üzerinde topluyor.

Tabi böylelikle etkinliğin başarısını bir nevi ölçmeyi sağlayan basın dönüşleri de bu sayede artabiliyor. Artık bir etkinliğin basında “son derece doğal” yollardan yer alabilmesi için terzi titizliğinde hazırlanılmış olması da yetmeyebiliyor.

Etkinliğe doyan basınımız, bir AVM etkinliğini haber olarak basabilmek için onun tek kelimeyle “özel”, gerçekten haber değeri taşıyan bir etkinlik olmasını istiyor.

Tamam diyelim ki, kılı kırk yararak bir etkinlik tasarladık. Unutmayın sizin o aktiviteye ne kadar önem verdiğinizin, müşterinin gözünde bir değeri yok! Onun genel beğeni havuzunda bir noktayı yakalamanız şart. Dolayısıyla ziyaretçilerin sıkılması, bunalması gibi durumlarla karşılaşmak çok doğal. Bu bizlerde hayal kırıklığı yaratmamalıdır.

Ziyaretçi, yaşanan sirkülasyon sayesinde kendi zamanını kendi belirliyor. İstediği aktiviteye katılıyor, istediği sürede kalıyor, istediğinde de ayrılıp gidiyor.

Zamanı iyi değerlendirmek, programı doğru detaylandırmak ve tekrarlardan kaçınmak, algıda seçicilik oluşturmak açısından önemli.

Son olarak da iletişimini en etkin şekilde kurgulamak! Duyurusunu doğru yerde ve doğru zamanda ve cazibe yaratacak, dikkat çekecek bir görsel ve sözel içerik geliştirerek yapmak şart.

Değişik aktivitelerle AVM profilini oluşturan bütün grupların dikkatini çekmek mümkün.

SORU 4) Şimdi size bence çok önemli olan bir soru soracağım, etkinliklerin “ana hedefleri” neler olmalıdır?

Bir etkinliğin AVM cephesinde dört ana hedefi olmalıdır.

1) Etkinlik öncelikle AVM’ye giriş sayılarını etkilemelidir. Duyanları kesinlikle bu etkinliği görmek için AVM’ye çekmelidir

2) Etkinlik mutlaka direkt ya da endirekt müşteriyi alışveriş yapmaya tetiklemeli, bu şekilde perakendecilerimize fayda katılımını sağlamalıdır.

3) Etkinlik,  AVM’ye giren ziyaretçilerin içeride kalma sürelerini uzatmalıdır. Bir müşteri orada olmaktan dolayı keyif almalı, iyi ve uzun vakit geçirmelidir.

4) Bir etkinlik iyi bir PR yaratmalı ve basında yer alan haberleriyle AVM’yi gündemde tutmayı başarmalıdır.

Bazı yan hedefleri de olsa güzel olur hani.. müşteri database’i toplamak gibi

Son olarak,  bence iyi bir etkinliğin başarısını, etkinliğin içeriği kadar o etkinliğe ayrılan bütçe de belirler. Burada çok para harcamaktan bahsetmiyorum etkinliğin ihtiyacı olan bütçeyi ayırmaktan bahsediyorum. Bazen öyle bir etkinlik yapıyorsunuz, harika süper bir etkinlik fakat bütçenin tamamı etkinliğin kurgusu ve yapılanması için harcandığı için hiç duyurum yapamamışsınız… neye yaradı?

Erkeklerin çok iyi anlayacağı bir tabirle söylemek gerekirse. “ AZ YAKAN; ÇOK İYİ KAÇAN” terimi biz pazarlama yöneticilerinden beklentileri anlatmak için ideal kelimelerdir.

SORU 5) Bize anlatacağınız bazı tecrübeler vardır muhakkak?

Evet, Ben burada başarı hikayeleri anlatmak yerini sizinle bir iki eğlenceli tecrübeyi paylaşmak istiyorum… başarılarımızı zaten AVM’nin durumu anlatıyor ben biraz farklı bir açıdan tecrübeler yansıtmak istiyorum.

Bazen kendimizi emanet ettiğimiz reklam ve PR ajansları lokal reçeteler yazmak yerine dünyaca kabul görmüş etkinlikleri AVM’lere taşımayı uygun görüyorlar. Oysa bazen sizi o kadar komik duruma düşürebiliyor ki bu reçeteler…

Az önce de belirttiğim gibi, bir etkinliği sadece, o AVM’yi gerçekten çok iyi tanıyanlar organize etmelidir. Dünyaca kabul gören bir çözüm sizin sorunuzun cevabı olmayabilir.

Cevahir’de düzenlediğimiz ilk Anneler Günü Etkinliğini unutamıyorum. “Eski” bir ajansımızın önerisiyle o gün “hamile bayanlara” –onlar da anne sonuçta- ücretsiz yoga seansları düzenledik. Maksat geleceğin annelerine hem sağlıklı önerilerde bulunmak, onları bilinçlendirmek avm’nin verdiği önemi göstermek onları bu özel zamanda AVM’ye çekebilmekti, geldiklerinde de herhalde biraz alışveriş yaparlardı.

bütün etkinlik yapma ana hedeflerini yerine getiriyor gibi görünüyor değil mi?”

Koca günün sonunda etkinliğimize tek bir hamile bayan katıldı!. Ajansımızın önerdiği  çok ünlü Yogi’miz –yoga öğretmeni- de sanırım sıkıntıdan patlamıştı.. Düşünsenize kim koskoca bir AVM’nin ortak alanında, herkesin gözü önünde, üstelik de hamileyken yoga yapmak ister ki?

İkinci tecrübe ise, Geçtiğimiz nisan ayına ait, AVM’de düzenlenen İtalya Ayı etkinliklerimiz genel olarak çok başarılı geçti. O ay İstanbul Cevahir neredeyse küçük bir İtalya’ya dönüştü. Hemen hemen herkes bu ülkenin kültürüyle buluştuğu için mutluydu. İtalya’dan üç gün boyunca gösteri yapmaları için Toskana Bayrak Dansçılarını bile AVM’ye taşıdık.

(Tabii ki ücretsiz )

İşte ne olduysa o zaman oldu ve Dans gösterilerinin ilk gününde hepimizin ders alması gereken bir hatayı gerçekleştirdik.

Dans gösterileri, inanılmaz bir kalabalığın ana platform etrafında toplanmasını sağladı. Programa göre Dans gösterileri içeride başlayacak, ve ana kapının dışında devam edecek ardından tekrar başladığı noktada final gerçekleşecekti.

Tabi küçük bir detayı gözden kaçırdık..

İçeride Toplanan tüm kalabalık, başlayan gösteriler danslar ve müzik eşliğinde AVM’nin dışına doğru ilerlemeye başladı. Ve doğal olarak toplanan kalabalık da bu bando topluluğu ile birlikte dışarıya çıktı.

Neyse ki Cevahir’den bahsediyoruz…. Hatanın telafi edilmesi çok uzun sürmedi.

Ardındaki seanslarda ise bu hatayı hemen bir tecrübeye dönüştürdük gösteriler dışarıda başladı ve içeride bitti. Benzer kalabalıkları bando ile birlikte içeriye çektik…

SORU 6) Son olarak söylemek istediğiniz bir şeyler var mı?

Tabi, Avmler bir marka olmaktan ziyade satış misyonu dorukta olan ve sabah 10 aksam 10 365 gün yasayan organizmalar / destinasyonlar.

Etkinlikler ise avm nin ayrılmaz olmazsa olmaz adeta bir eğlence dekoru.

O avmye ister şans eseri, ister planlı gelmiş olan her kişi neredeyse her zaman 1 etkinlikle karşılaşmak durumunda.

Artık etkinlik varsa “a ne iyi bak bir etkinlik var” denmiyor da  “Himm burada bakalım ne etkinlik varmış” deniyor.

Eskidendi bu Pazar ailece bir boğaza yemeğe gidelim, oradan da çocuklarımızla parka gidelim, sonra da bir akraba ziyaretinde gün bitirelim.

Artık Pazar programı “haydi bu Pazar bizim oğlanı X Avm deki kiddyland’e götürelim, oradan Y Avm de Z restoranda yemek yiyelim, oradan da B Avm’deki sinemaya gidelim arada gittiğimiz Avmlerde de market alışverişini, uzun zamandır almak istediğimiz kitaplara bakalım, alalım vb…

Son 10 yıl içinde tüketici boş zamanı değerlendirme yönündeki yaşam biçimi alışkanlıkları içine eklenen ve en yüksek rating yapan 2 şeyden 1 tanesi Avm’li yaşam. (Diğeri de zannediyorum ki TV’de dizi çılgınlığı )

Bu Avm’li yaşam kavramında, büyük Avm’lerin yanı sıra neredeyse mahallemizin  Avm’si tadında hızla açılan yeni orta ve küçük Avm’leri de düşünürsek olay bambaşka bir boyut kazanmış durumda.

Bu nedenle, bu bakış açısıyla Avmlerde hayatın içinden ve gerçekten insana dokunan ancak farklı ve bahsettiğim temel ilkeleri barındıran etkinlikler geliştirildikçe her zaman Avmlerin lehine sonuçlar alınacaktır diye düşünüyorum.

Paylaş

Kredi kartları size bir “HAYAT” verebilir mi?

Alışveriş Merkezi Pazarlaması ve PR aktiviteleri açısından öyle yoğun bir dönem geçirdik ki, anlatmak istediklerimi bir türlü anlatacak fırsat bulamadım. İçimi ne zamandır rahatsız eden ve bunu sizlerle paylaşmam için beni sürekli dürten duran konuları yazarak rahatlama imkanı ancak buluyorum.

Yorgun argın eve gelmişim kafa dağıtacak güzel bir film bulayım şöyle ayaklarımı uzatayım keyif yapayım derken, televizyonda birden bire iç karartan bir müzik belirdi. Siyah beyaz görüntüler ve aynı karamsarlıkta yüz ifadeleri. Bu nedir yahu diye dikkatle bakarken bir ses şunları söylemeye başladı.

“Her sabah bu saatte uyanmamayı tercih ederdin ama yine uyanmak zorunda kaldın”

“Bu sabah bari arabayı vurmayayım dedin. Ama aynı yerden bir kez daha vurdun”

“Çayının şekeri için, her zamanki gibi diye sorulan soruya farklı cevap vermek isterdin ama yine aynı şekilde cevap verdin”

“Televizyonun karşısında kitap okurken yine uyuya kaldın ve üç gündür yine aynı sayfada uyudun…”

Şöyle uzaktan hayatına bir bakınca senin hayatın işte bu kadar! Diyor dış ses…

( Burada Google Earth benzeri bir görüntüde reklamın kahramanın evi ile işi arasına kısa bir çizgi çekiliyor ve senin hayatının simgesi bu çizgi deniliyor)

Dış ses eklemeye devam ediyor.

Oysa seni çok uzaklarda bekleyen bambaşka ve heyecan dolu bir hayat var. Al maximiles kartını bas git, uzaklaş buradan deniyor. Ekranda tropik bir iklimde elinde Pina Colada’larını yudumlayan mutlu mesut insanlar geliyor. MAXI MILES sizi uzaklara götürür… gibi rezil ötesi bir  bir sloganla da reklam filmi son buluyor.

Film kelime kelime yukarıda yazdığım gibi olmayabilir ama hatırlayanlar üç aşağı beş yukarı buna benzer şeylerden bahsettiğini söyleyecektir.

Radikal bir söylem yaratarak tüketiciyi dürtmeyi, sarsmayı mı amaçladı bu film yoksa tamamen bilgisiz bir kadronun elinde doğmadan yok olmayı mı? Hedef kitlesi kimdi? Reklam Filminin kahramanını eğer doğru kitle ise, yani üniversite mezunu, okumuş etmiş. Kariyerde yaparım çocuk da demiş. “Çocuk” kısmında ciddi bir fiyasko ile karşılaşıp her sabah belli bir saatte kalkıp mesai için yollara düşmüş, yine aynı saatte çıkıp yalnız yaşadığı evine dönmüş kişi ise; bu kişinin markanın söylediği şeyleri yapabilecek gücü olsa beş saniye durmaz Pina Colada’sını yudumlamaya başlardı zaten diye düşünüyorum.

Hayır hayır bizim hedef kitlemiz bu bahsettiklerin değil diye düşünüyorlar ise; bahsettikleri diğer kitle zaten canları ne zaman istese basıp gitmeye muktedir. Onların tartıştıkları konu olsa olsa Pina Colada’nın ısısı olur, üzerindeki kağıt şemsiyelerin rengi olur. Aaa bak bu kredi kartını alınca uzaklara gidebilirmişiz diye düşünmezler. Zaten oradadırlar.

Kısıtlı gelirle, kısıtlı olanaklarla ve dağ gibi borçla zaten bunlar yapılamaz. Ama her ne olursa olsun bireyin hayatı onların söylediği gibi düz bir çizgi olarak da  görülemez. İnsan duyguları, düşünceleri, sonsuz  iç dünyasıyla bir evren genişliğindedir. Size birileri bu reklam filmi ile  kredi kartını pazarlamaya çalışsa, onlara ne cevap verirdiniz? Ben ne cevap vereceğimi çok iyi biliyorum ama burada yazamam!

Reklam filmi uzunca bir süredir ekranda görülmüyor! Umarım benim rahatsız olduğum gibi birileri daha rahatsız olmuş ve tepki göstermiştir.

Kredi kartı, kredi kartıdır. Sizi borçlandırır ve hayatınızı yönlendirir! Ama size yepyeni bir hayat öneremez!….

Paylaş

Akmerkez’in büyük ortağı Hollandalı Corio’nun CEO’su Koray Özgül ile alışveriş merkezlerindeki son durumu, yaşanan krizi ve beklentileri konuştuk. Röportaj iki gün boyunca devam edecek…
- Corio’nun Türkiye’deki faaliyetleri ne zaman başladı?

Türkiye’ye Akmerkez’in yüzde 47′sini alarak 2005 nisan ayında girdik. Zaten O tarihlerde Türkiye’nin ticari gayrimenkuldeki yıldızı parlamaya başlamıştı.  Ama asıl furya 2005′ten sonra başladı.

- Sizin girişiniz mi tetikledi?

Birçok kişi izliyordu, fakat hareket etmiyordu. Ama Corio girdikten sonra bariyer kalktı ve hücum başladı.

Hangi ülkelerde faaliyet gösteriyorsunuz?

Hollanda başta olmak üzere, İspanya, Fransa, İtalya ve Türkiye.

- Şirketin büyüklüğü ne kadar?

Şu anki portföy değeri 6.5 milyar euro.

- Türkiye’deki büyüklüğü ne kadar?

Türkiye operasyonu 1 milyar dolar civarında.

- Akmerkez’i aldıktan sonra ne yaptınız?

İlk önce Denizli Teras Park’a ortak olduk. Daha sonra Adapazarı Ada AVM’nin tamamını satın aldık. Ankara‘da 365 adlı AVM var, Tekirdağ’da Tekira var. Bursa Anatolium’un tamamını satın alacağız. Bunlar şu anda ilerleyenler ve inşaatı sürenler. Bunların dışında depomuzda duran ve bazı işlemlerin bitmesini bekleyen Malatya var, Tarsus’ta bir AVM var. Toplam 10 tanelik bir portföyümüz var.

- Neden İstanbul değil de Anadolu’yu tercih ettiniz?

Anadolu’nun gelişeceği çok aşikardı ve bir de bu bir hesap meselesi. Büyükşehirlerdeki alışveriş merkezlerinde (AVM) fiyatlar olması gerekenin üzerindeydi. Bu durumda ileride bir düzeltme olacağını biliyorduk. Sonuçta Türkiye’ye özgü bir durum da değil bu. Kapı açıldığında içeri girilir, arz artar ve bir süre sonra fiyatlar düşer…

Eğer büyükşehirlerde işleyen AVM’ler alınsaydı bugünkü düzeltmede zarara girecektik. O yüzden Anadolu’ya yöneldik.

- Türkiye’de AVM sektörünün yapısı nasıl?

Türkiye’de AVM sektöründe kurumsallaşma henüz gelişmedi. Bunun olması bekleniyordu ama Türkiye’deki AVM sahipleri çok pahalıya satmaya çalıştı ve yatırımcılar da almadı. Genelde yükselen dönemlerde yabancı yatırımcılara satışlar olur ve belli bir süre sonra pazara 3-4 tane yatırımcı olur. Ama bu Türkiye’de gerçekleşmedi.

O yüzden şu anda pazar saçılı durumda. Birçok AVM hep farklı ellerde, çok dağılmış durumda.

- Yurtdışında böyle midir?

Aynen öyle. 3-4 yatırımcı pazarın hakimidir, bizde ise tam tersi. Ama o dağılma hiç iyi değil.

- Neden?

Birincisi, maliyetleri düşüremezsiniz. Temizlik, güvenlik vs… Bir AVM’niz var diyelim, ne kadar pazarlık yapabilirsiniz? İkincisi, çok AVM’niz varsa nerede ne yapacağınızı gayet iyi bilirsiniz. Mesela burada bir yangın varsa nasıl kurtulacağını bilirsiniz. Halbuki tek bir AVM bunu kendi kendine keşfetmek zorunda. Sonuçta kurumsallaşma profesyonelleşmeyi de beraberinde getiriyor.

- Pazarın kurumsal yatırımcıları kim?

Kendimizi, Redevco, Rönesans, Krea ve Multi’yi sayabilirim.

- Daha önce Türkiye’de planladığınız 1 milyar dolarlık yatırımı ertelediğinizi açıklamıştınız. Neden?

Bunların hepsi projeydi, toplam 20 tane proje. Ama biz finansal krizi öngörerek değil, AVM krizini öngörerek bu işleri erteledik. Sonra da olay global krize döndü.

- Bahsettiğiniz AVM krizi nedir?

Biz paramızı kiracıdan alırız. Biz sezdik ki onların yayılma hızı yavaşlayacak ve belli bir süre oturmaları gerekecek. Sıfırdan olan projelerin ise en az 2 sene oturması gerekir. Şu anda öyle bir zaman yok piyasada.

Biz yalnızca bitmiş AVM alırız dedik. 2 yıl rüştünü ispatlamış, oturmuş projelerle ilgileniyoruz artık. Sıfır proje almayacağız.

- Var mı öyle bir proje?

Var, cebimizde var. Uygun zamanı, fiyatların dibe vurduğu yeri bekliyoruz.

- Daha vurmadı mı?

AVM fiyatları biraz daha yavaş düşüyor. Çünkü Türkiye’de AVM geliştiricileri birden bire sahneye çıktı. Fiyatlar yükselince onlar daha da yükseleceğini sandılar. Ama şimdi gerçeğini anlamakla uğraşıyorlar. 2009 sonunda anlayacaklar ki bu fiyatlar gerisin geriye yukarıya çıkacak gibi değil. İşte o zaman daha mantıklı fiyatlar gelecek.

- O zaman daha düşer diyorsunuz…

Düşüş olur demiyorum, olmalı diyorum… Biz onu varsayıyoruz. İşte o zaman da geliştirmek yerine gidip hazır AVM’ler satın alacağız. Onlara gözümüzü koyduk, bekliyoruz.

- Kaç proje?

Saptadığımız en az 6 tane AVM var.

- Hepsini birden mi alacaksınız?

Bir anda hepsini alamazsınız, sindirmeniz lazım.

- Nerelerde bunlar?

Anadolu’da daha çok büyük illerde var. İstanbul‘da da iyi AVM’ler var ama hala değerlerinin biraz üzerindeler. İçeri girdiğinizde kurumsal yatırımcının değiştirebileceği, daha iyi hale getirebileceği AVM’ler bunlar…

- Türkiye’deki AVM sayısı fazla mı?

Fazla değil ama dengesiz. Mesela bizim Tekirdağ’da açtığımız AVM’deki müşteri sayısı bugün İstanbul‘daki birçok AVM’den fazladır.AVM’leri farklılaştırmak gerekiyor. Bana göre en iyi örneklerden biri Kanyon ve Metrocity. Metrocity, şehir markalarının olduğu bir yerdir, Kanyon ise yeme- içme ve eğlence ağırlıklıdır. Buyrun size ayrımsallaşmış iki AVM…

İşte olması gereken bu.

- Yakın olanların konseptlerinin farklı olması yani…

Evet, birbirine yakın AVM’lerin daha iyi yaşayabilmeleri için karakterlerinin değiştirilmesi lazım. Mesela Hong Kong bu yollardan geçti. Orada en üst sınıfa hitap eden AVM ile bir Outlet Center yan yana ve çok güzel yaşıyorlar. Çünkü müşterileri farklı.

- Hangi bölgelerde dengesiz bir dağılım var?

Bunlar bilinen noktalar aslında. Mesela Beylikdüzü bölgesi, Büyükdere caddesi ve Anadolu yakasının E-5 güzergahı o yolda gidiyor. Oralarda sorun olacak ve bazı AVM’ler değişmek zorunda kalacak. Akıllı yatırımcılar girip o AVM’leri alacak ve değiştirecek.

Aslında bunun bir de sektörü var. İngilizcede ‘distress property’ diyorlar, yani gümlemiş AVM… Onu bu şekilde satın alır sonra değişiklik yapmaya başlarsınız ve 3 yıl sonra bambaşka bir AVM çıkar ortaya.

- Corio’da bu var mı?

Hayır bizde yok o. Bu işin risk faktörü yüksektir ama sırf bu işi yapan gruplar var.

- Türkiye’de var mı?

Türkiye’ye gelecekler, şimdilik izliyorlar.

Kaynak: Hürriyet

Paylaş

Bugün etohum buluşmalarının en büyüğü gerçekleşti. İTÜ Maçka İşletme Fakültesi’nde gerçekleştirilen etkinliğin bir buluşmadan çok en fazla merak uyandıran kısmı, yatırımcılara tanıtılacak olan girişimciler ve projeleriydi. Ağustos ayından bu yana etohum’a tam 1.200 girişimci ve 500 proje başvurmuş. Bunlar arasında yapılan değerlendirmeyle yatırım yapılmaya en uygun projeler belirlenmiş ve bugün açıklandı:

Cvyolla.com

Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde aynı bölümde okuyan sonrasında ise yurtdışında yüksek lisans eğitimlerini tamamlayan Onur Çakır ve Meriç Kul’a ait bu proje, bir kariyer sitesi olmakla beraber iş arayan adayın şirketlere özgeçmişini göndermesi modeliyle başlıyor. Kendi fikirlerini hayata geçirmek üzere işlerinden ayrılan Çakır ve Kul, ‘cvyolla.com’ İŞKUR belgeli bir kariyer sitesi olduğunda ise bu iş modelini geliştiriyorlar. ‘Cvyolla.com’, şu anda, diğer iş bulma sitelerinden farklı hizmetler vermek ve internet pazarında yer almak üzere çalışmalarına devam ediyor.

Gercekten.com

2007 yılında Atlantis Müzik Yapım adıyla kurduğu şirketi ile birçok önemli konser, ulusal ve uluslararası organizasyonlar düzenlemekte olan Erdal Bozkuş, yakın arkadaş çevresiyle beraber bir proje geliştiriyor. Ünlüleri, internet aracılığıyla hayranlarıyla buluşturacak bir modele sahip olan ‘gercekten.com’, bugün, televizyon, sinema, müzik ya da spor dünyasının ünlülerinin isme özel imza ve görüntülerini hayranlarının kapısına kadar ulaştırıyor.

Ideshot.com

İnternet sektöründe birçok firmada çalışan Metin Kahraman ve Harun Peşken, ilk olarak Angelabs A.Ş. isimli bir şirket kuruyor. 2008 yazında ise iki ortak, şirketlerin yeni fikir geliştirme ihtiyaçlarının internet üzerinde yeterince karşılanmadığını düşünüyor. Bunun sonucunda da tüketicilerin aldıkları ürün ve hizmetler ile ilgili yenilikçi fikir ve önerilerini toplayıp markalara ileten ve bu sayede karşılıklı iletişimi güçlendirmeyi hedefleyen bir iş modeli hayata geçiriliyor. Bugün ‘ideshot.com’, yeni ve nitelikli fikirlerini sunan marka danışmanları ile platformda yer alan markalar arasında etkileşimli bir ortam oluşturuyor.

Kartguru.com

İstanbul Teknik Üniversitesi İşletme Mühendisliği Bölümü mezunu olan Özgür Alaz, kariyerine, Pazarlama Trendleri Uzmanı olarak firmalara yeni teknoloji ve trendler konusunda danışmanlık hizmeti vererek başlıyor. Bunun yanı sıra Alaz, düzenli olarak güncellediği Marketallica blogu ile de pazarlama alanında çalışan bireyleri yeniliklerden haberdar ediyor. ‘Kartguru.com’ ise, bireylerin finansal ve alışverişe yönelik tercihlerini kolaylaştırmayı amaçlayan bir karşılaştırma ve öneri servisi olarak geliştiriliyor. Ücretsiz bir servis olan ‘kartguru.com’, tüketicilerin kredi kartları ile tasarruf etmelerine yardımcı olmayı, bankaların yeni müşteri kazanma maliyetlerini düşürmeyi ve yeni bir kart satış kanalı yaratmayı hedefliyor.

Kimgelsin.com

Kendi konularında uzmanlaşmış, bunun yanı sıra müzikle de profesyonel olarak ilgilenen Mohaç Yücel, Ceren Yücel, Selçuk Uzun ve Volkan Çınar, internet üzerindeki ihtiyaçları yakından analiz ederek ‘kimgelsin.com’u kuruyorlar. Ağırlıklı olarak müzik etkinliklerine dair haberlerin alınmasını ve söz konusu etkinlikler için talep yaratılmasını sağlayan ‘kimgelsin.com’, müzisyenler hakkında detaylı bilgi de içeren ve geniş bir yaş skalasına hitap edebilen bir iş modeli olma niteliği taşıyor.
Kolokyum.com

Ceyhun Baskın, İnanç Eray, Evren Başbuğ isimli başarılı ve genç 3 mimar arkadaş, mezun olduktan sonra birlikte DistArchitects Mimarlık Ofisini kuruyor. Birçok yarışmada çeşitli ödüller kazanan mimarlar, internet ve mimarlığı aynı potada eriterek meslektaşlarının yeni ekonomideki ihtiyaçlarını çok iyi bir şekilde analiz ediyorlar. Bu doğrultuda kurulan ‘kolokyum.com’, mimarların paylaşım platformu olmayı hedefliyor. Mimarlıkla ilgili mesleki paylaşımların yapılabileceği ‘kolokyum.com’, konferans, seminer ve röportajların yer alacağı video altyapısıyla da dikey bir pazarda hizmet etmeyi planlıyor.

Ogrence.net

Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nden 2008 yılında mezun olan Doğan Kaya Berktaş ve ODTÜ Elektrik ve Elektronik Bölümü öğrencisi olan Yekmer Şimşek tarafından hayata geçirilen ‘ogrence.net’, dershane, veli ve öğrenci arasındaki etkileşimi sağlayan web tabanlı bir çözüm niteliği taşıyor. Birçok dershanenin kendi yazılımlarına sahip olmadığı, olanlarınsa istedikleri verimi alamadıkları fikrinden yola çıkarak kurulan ‘ogrence.net’, dershanelerin internet üzerinde kullanımını sağlamak üzere geliştirilen bir iş modeli olma özelliği taşıyor.

Pabbuc.com

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fizik Bölümü’nden mezun olan Serdar Yaman ve Göker Ezberci’nin kurduğu pabbuc.com, internet üzerinden ayakkabı, çanta ve aksesuar satıyor. Babasının ayakkabı sektöründe olmasından dolayı ayakkabı pazarını çok yakından tanıyan ve daha önce çeşitli yazılım şirketlerinde çalışan Serdar Yaman ve teknoloji şirketlerinde çalıştıktan sonra kendi hosting firmasını kuran Göker Ezberci tarafından hayata geçirilen ‘pabbuc.com’, 2006 yılından bu yana faaliyet gösteriyor.

Sunumax.com

1986 doğumlu Sadık Kocabaşa ve 1990 doğumlu Cem Kocabaşa kardeşler tarafından kurulan ‘sunumax.com’, televizyon sunucusu gibi bir karakterin, sitelerde hareketli olarak ilgili sitenin hedef kitleye anlatmasını sağladığı bir iş modeli niteliği taşıyor. Geliştirdikleri bu teknolojiyle kısa sürede birçok kurumsal firmaya hizmet veren Kocabaşa kardeşler, yarı yapay zekayla online karakterlerin konuşması veya sitelerin içinde belli komutlara göre iletişime geçmesi için çalışmalarını sürdürüyor.

Userspots.com

1983 yılında Ankara’da doğan, 2006 yılında ODTÜ İstatistik Bölümü’nü bitiren, şu anda ise aynı üniversitedeki ODTÜ Enformatik Enstitü’sünde Bilişim Sistemleri Bölümü’nde yüksek lisans yapmakta olan Mustafa Dalcı, 2006’dan bu yana ODTÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı’nda Web Geliştiricisi olarak çalışıyor. Bilişim sektöründeki ilgi alanları semantik web, insan-bilgisayar etkileşimi ve kullanılabilirlik üzerine olan Dalcı tarafından geliştirilen Userspots, site ve yazılımları kullanıcılar ile test ediyor, göz izleme cihazı ile kullanıcıların göz hareketlerini izliyor ve sitede karşılaşılan sorunları bularak sonuçları yorumluyor, sonucunda da analiz raporu ile çözüm önerileri sunuyor.

Cepkod.com

ODTÜ Elektrik Elektronik Bilgisayar Mühendisliği Bölümü mezunu olan, ardından Koç Üniversitesi MBA programını bitiren, eğitiminin bir dönemini de London Business School’da alan Oğuzhan Aygören ve Boğaziçi Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’ mezunu olan Mustafa Alpay, 2008 yılının Ağustos ayında Boğaziçi Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Merkezi’nin verdiği destekle teknolojik ve yenilikçi iş fikirlerini hayata geçirmek için Imovasyon’u kuruyorlar. Daha sonra ‘cepkod.com’u geliştiren iki ortak, bu kapsamda, gerçek dünyada yaşananların internetle bağlantısını sağlayacak mobil yazılım üzerinde çalışıyorlar.

Etohum kampına çağrılacak diğer adaylar ise şunlardan oluşuyor:

* Maksidurak.com’un kurucuları
* Evimizinherseyi.com’un ortakları
* ODTÜ Teknokent Animasyon Teknolojileri ve Oyun Geliştirme Merkezi’nden 8 ayrı oyun ve söz konusu oyunları geliştiren girişimci ekip

Bu şansı yakalayan projelerin sahipleri Şubat ayında etohum’un kurucusu Burak Büyükdemir ile girişim kampına girecekler. Burada iş planı yapma, sunum teknikleri, iş hukuku, finans ve benzeri konularda pratiğe yönelik aktiviteler gerçekleştirecekler ve Türkiye’de başarılı olmuş Internet girişimcileriyle bir araya gelecekler.

Kaynak: Siberkultur.com

Paylaş

Kaynak: Hürriyet İK

Alışveriş merkezi yatırım ve yönetimi konularında hizmet veren Hollandalı Corio, Türkiye’de 5 alışveriş merkezine (AVM) sahip. 2011 yılına kadar İstanbul, Bursa, Malatya ve Tarsus’da 5 AVM daha açacak olan şirket, 20 bin kişilik istihdam yaratacak. Böylece toplam AVM sayısını 10’a, yarattığı toplam istihdamı da 31 bine çıkaracak.

Hollandalı alışveriş merkezi yatırım ve yönetim şirketi Corio, Türkiye’ye 2005 yılında Akmerkez ile girdi. Şu anda hissedarı olduğu ve yönettiği İstanbul Akmerkez, Denizli Teraspark, Adapazarı Ada, Ankara 365 ve Tekirdağ Tekira Alışveriş merkezlerinde 10 bin kişiye iş imkanı sağlayan Corio yatırımlarına devam edecek. Türkiye’de 2011 yılına kadar 5 alışveriş merkezi (AVM) daha açmayı planlayan şirket, 10 AVM için en az 1 milyar dolarlık yatırım maliyeti öngörüyor. 2010 yılında İstanbul Acıbadem, Esenyurt Akkoza, Bursa Anatolium, Malatya ve 2011’de Tarsus’da yeni AVM’ler açacak olan Corio, sağladığı toplam istihdamı 10 binden 31 bine çıkaracak. Her AVM’de 15 ila 30 arasında değişen yönetim kadrolarının bulunduğunu söyleyen Corio Türkiye ve Bulgaristan İcra Kurulu Başkanı Koray Özgül, “AVM’ye yönetici bulmak genel müdür bulmaktan zor” diyor: “Çünkü sektör hazır değil, bir anda bir sürü alışveriş merkezi açıldı ama yöneticilik yapanların sayıları çok az olduğundan yönetici bulmak zor. AVM’leri yöneten kitlenin yerlerine yenilerini yetiştirmeleri gerekiyor ama onun için de zamana ihtiyaç var. Bir de İstanbul’daki kişi Anadolu’ya gitmek istemiyor, bu sorunu daha da büyütüyor. Gitse de başarılı olamıyor. Anadolu için bizim kadromuzdan biri geçici olarak gidiyor ya da belirli bir süre kalıp yerel birini yetiştirip ayrılıyor, ya da bu amaçla gidiyor zaten ki bence en güzel çözüm bu. İstanbul’dan birisinin işi bir yere getirmesi çok zor, muhakkak yerel bir yetenekle bunun birleştirilmesi gerekiyor. Zaten eğitimler ve deneyimler sonucu içeriden yetişen, yerel eşrafı tanıyan birisi çok daha kolay uyum sağlayabiliyor.” Özgül, Anadolu’daki mağazaların eleman bulmalarının ise çok kolay olduğunu çünkü işsizliğin Anadolu’da çok daha derin boyutlarda olduğunu söylüyor.

Yaratıcı olmasın kurallara uysun

Özgül’e göre başarılı bir AVM yöneticisi eğitime açık olmalı ve en önemlisi herşeyi kendi yaratmaya kalkmamalı: “Diğer kuruluşlardan gelmiş, farklı bir kültürde yetişmiş bir kişi aynı şeyi burada da yapmayı devam ettirdiğinde sorunlar başlayabiliyor. Bunun için de yöneticinin çok fazla yaratıcılık yapmaya değil oluşturulmuş kurallar toplamını devam ettirmeye hevesli olması gerekiyor. Perakendeden geliyor olması ise şart değil ama iletişime çok açık olması lazım. Çok iyi bir dinleyici olmak, kararlı ve hızlı hareket etmek gerekiyor.” Corio yeni bulduğu veya yetiştirdiği AVM yöneticilerine ilk olarak kendi kullandıkları sistemi öğretiyor, daha sonra etkili yönetim eğitimleri veriyor. Bunun dışında yöneticiler her 6 ayda bir farklı konularda düzenli eğitimler alıyorlar.

AVM’ler ayrışacak

Özgül, AVM’lerin neden belirli bölgelerde ve hatta yan yana yapıldığı sorusunu şöyle yanıtlıyor: “Arz talep ilişkisinde arz hep ilk başta fazla gelir. Her zaman için eksik olan bir şey hızlı girer içeriye, bu noktada yatırımcıların düşündüğü en iyi noktaları kapmak, belirli bir noktaya en hızlı zamanda gelmek gerek, yoksa başkası doldurur orayı. Biz İstanbul’dan bakınca Büyükdere’yi, Beylikdüzü’nü görüyoruz. Ama halen AVM’ye ihtiyaç duyulan birçok semt var. Yatırımcılar bunları düşünmedi, hepsi gitti Büyükdere’ye yaptı. Olmayan yeri seçebilmek lazım. O nedenle Türkiye’de de diğer ülkelerdeki gelişme yaşanacak, bu AVM’ler ayrımsallaşacak. Mesela AVM’lerden bir tanesi mobilya dükkanına dönüşecek. Ya da sadece ev eşyaları satacak. Olacak olan şey yine perakende ile ilgili ama şekil değiştirecek, bir alanda uzmanlaşılacak. Birbirine yakın AVM’ler yavaş yavaş birbirini tamamlayacak. 2009 içinde buna doğru ayrımsallaşmalar başlayacak.”

Bir AVM kurarken nelere dikkat etmeli?

İlk olarak kiracılardan yapılan geribildirimlere bakılır. Kiracılar, bayilerinin en iyi nerelerde satış yaptıklarını bilirler. Daha sonra pazar araştırması yapılır, üçüncü olarak lokasyon seçilir, ardından ruhsat alınıp, çizimlere başlanır. Açılışa 6 ay kala AVM’nin yöneticisi aranmaya başlar. İlkin AVM müdürü işe alınır, o kendi ekibini seçer, bu sırada AVM’deki kiracılar da elemanlarını toplamaya başlarlar.

5 ülkede 260 AVM

Alışveriş merkezi yatırımı ve yönetimi yapan Hollandalı Corio firması, Hollanda, Fransa, İtalya, İspanya ve Türkiye’de faaliyet gösteriyor. Toplam cirosu 7 milyar avro olan Corio, 5 ülkede 170 normal ölçekli ve 90 büyük ölçekli AVM olmak üzere toplam 260 AVM ve 1,9 milyon metrekareden fazla AVM alanına sahip. Corio’nun 300 milyonu aşkın ziyaretçisi ve 5.000 kiracısı var.

Burcu ÖZÇELİK

Paylaş