Bu yazı, bir panelde soru cevap şeklinde gerçekleşmiştir. Ses kayıtlarının metine dökülmesi sonucu oluşturulmuştur.

İyi okumalar

SORU 1) Yusuf Bey, İstanbul Cevahir gibi dev bir alışveriş merkezinin pazarlaması size emanet, bu panelde ayrıca ev sahibi de olarak bizlere neler anlatacaksınız?

Benden AVM yönetiminin olmazsa olmazlarından etkinlik yönetimi konusunda panelist olmam istendiğinde, açıkçası biraz endişelendim çünkü bu panelde sektörün önde gelen profesyonellerine etkinliklerin “ana prensipleri”nden bahsedecektim!

Bu tereciye tere satmak gibi bir şey,

Ama en azından kendimce doğru bildiklerimi sizlere paylaşayım. Böylelikle bir gözden geçirmiş olalım.

Bahsedeceklerim aslında hepimizin bildiği fakat hiç birimizin unutmaması gereken prensipler.

Hazır günün ilk oturumunun konuşmacılarından biri olarak alışveriş merkezlerinin yeni misyonundan konuyu açayım:

Alışveriş Merkezleri artık sadece bir ticaret merkezi değil, bir yaşam merkezi!. Her ne kadar fazlası gerekli mi değil mi tartışmaları yapılsa da benzerleri oldukça arttı ve artmaya devam ediyor. Bu gelişmelerden büyük keyif alıyoruz.

Ticari güçleri bir yana, “sosyal ve kültürel amaçlı tesis” rolü çok yakıştı AVM’lere.

İmza günleri, sergiler, söyleşiler, konserler, defileler, yarışmalar, çekilişler düzenlemek bir gelenek halini aldı.

İnsanların duygularına hitap etmek, satın alma kararlarını etkilemek için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz.

Etkinlikler AVM’ler içindeki sirkülasyonu arttırıyor. Durağanlıktan kurtarıyor. Perakende için bir ateşleyici güç oluyor.

Neden son dönemde etkinliklerin dozu arttı, eskiden sadece AVM’de bulunan markalara yer veren ilanlara rastlarken şimdilerde neden etkinlikler tanıtılıyor?

Bunun gibi sorular akla gelmiyor değil.

Bana göre rekabetin artması ve güçlenmesi müşterilerin beklentilerini de arttırdı.

Aslında bu durumu şöyle anlatabilirim.

Nasıl tatlı suda balık avlamak daha kolay ve az yorucuysa, aynı oranda açık denizde bir ton balığı tekneye çekmek de bir o kadar zor ve çok çaba gerektirir.

Eğer büyük balığı yakalamak istiyorsanız kullandığınız teknenizden, özenle hazırladığınız olta takımınıza kadar her türlü mücadeleye hazır olmalısınız.

Aslında bizim işimiz bu avdan da zor!. Denizde avlanırken her balık için özel bir yem takmak zorunda değilsiniz oltanın ucuna

Oysa bir AVM için etkinlik planlarken tek bir reçete çıkarmak mümkün değil.

SORU 2) Son olarak tek bir reçete çıkartmak mümkün değil dediniz bu konuyu biraz açar mısınız?

Son dönemde yeni yeni avmlerle birlikte sektör çok genişledi her “özel” günde hemen hemen birbirini taklit eden etkinlikleri görür duruma geldik.

Örneğin;

23 Nisan Etkinliği için yapılanlar – Çocuklara yüz boyama, masal okuma, tahta bacak şov, palyaço ve sosis balon…

Kurban Bayramı Etkinlikleri  - Çocuklara yüz boyama, masal okuma, tahta bacak şov, palyaço ve sosis balon….

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Gösterileri – Çocuklara yüz boyama, palyaço, sosis balon

Gibi….

Lütfen sizlere gelen ajansların önerilerini şöyle bir düşünün. Çok heyecan verici bir etkinlik ajansıyım diye gelenler bir dönem sonra az önce bahsettiğim etkinlik listesini önünüze koymaya başlayabiliyor.

Neyse ki biz onlardan biri ile çalışmıyoruz!:)

SORU3) Peki o zaman bu aktiviteleri kim nasıl hazırlayacak?

AVM aktivitelerini o AVM’yi çok iyi tanıyan kişiler tasarlamalıdır.  AVM’nin genel müşteri profilini çok iyi analiz etmiş, hangi saatlerde, hangi mağazalar için AVM’yi ziyaret eden, hangi kitlelerin bulunduğunu bilen; müşterinin genel beğenisini tespit etmiş profesyoneller “etkin” etkinlikleri aynı bir terzi hassasiyetinde hazırlayabilirler.

Yaratıcı olan ve diğerlerinden farklılaşan etkinlikler, genel beğeniyi üzerinde topluyor.

Tabi böylelikle etkinliğin başarısını bir nevi ölçmeyi sağlayan basın dönüşleri de bu sayede artabiliyor. Artık bir etkinliğin basında “son derece doğal” yollardan yer alabilmesi için terzi titizliğinde hazırlanılmış olması da yetmeyebiliyor.

Etkinliğe doyan basınımız, bir AVM etkinliğini haber olarak basabilmek için onun tek kelimeyle “özel”, gerçekten haber değeri taşıyan bir etkinlik olmasını istiyor.

Tamam diyelim ki, kılı kırk yararak bir etkinlik tasarladık. Unutmayın sizin o aktiviteye ne kadar önem verdiğinizin, müşterinin gözünde bir değeri yok! Onun genel beğeni havuzunda bir noktayı yakalamanız şart. Dolayısıyla ziyaretçilerin sıkılması, bunalması gibi durumlarla karşılaşmak çok doğal. Bu bizlerde hayal kırıklığı yaratmamalıdır.

Ziyaretçi, yaşanan sirkülasyon sayesinde kendi zamanını kendi belirliyor. İstediği aktiviteye katılıyor, istediği sürede kalıyor, istediğinde de ayrılıp gidiyor.

Zamanı iyi değerlendirmek, programı doğru detaylandırmak ve tekrarlardan kaçınmak, algıda seçicilik oluşturmak açısından önemli.

Son olarak da iletişimini en etkin şekilde kurgulamak! Duyurusunu doğru yerde ve doğru zamanda ve cazibe yaratacak, dikkat çekecek bir görsel ve sözel içerik geliştirerek yapmak şart.

Değişik aktivitelerle AVM profilini oluşturan bütün grupların dikkatini çekmek mümkün.

SORU 4) Şimdi size bence çok önemli olan bir soru soracağım, etkinliklerin “ana hedefleri” neler olmalıdır?

Bir etkinliğin AVM cephesinde dört ana hedefi olmalıdır.

1) Etkinlik öncelikle AVM’ye giriş sayılarını etkilemelidir. Duyanları kesinlikle bu etkinliği görmek için AVM’ye çekmelidir

2) Etkinlik mutlaka direkt ya da endirekt müşteriyi alışveriş yapmaya tetiklemeli, bu şekilde perakendecilerimize fayda katılımını sağlamalıdır.

3) Etkinlik,  AVM’ye giren ziyaretçilerin içeride kalma sürelerini uzatmalıdır. Bir müşteri orada olmaktan dolayı keyif almalı, iyi ve uzun vakit geçirmelidir.

4) Bir etkinlik iyi bir PR yaratmalı ve basında yer alan haberleriyle AVM’yi gündemde tutmayı başarmalıdır.

Bazı yan hedefleri de olsa güzel olur hani.. müşteri database’i toplamak gibi

Son olarak,  bence iyi bir etkinliğin başarısını, etkinliğin içeriği kadar o etkinliğe ayrılan bütçe de belirler. Burada çok para harcamaktan bahsetmiyorum etkinliğin ihtiyacı olan bütçeyi ayırmaktan bahsediyorum. Bazen öyle bir etkinlik yapıyorsunuz, harika süper bir etkinlik fakat bütçenin tamamı etkinliğin kurgusu ve yapılanması için harcandığı için hiç duyurum yapamamışsınız… neye yaradı?

Erkeklerin çok iyi anlayacağı bir tabirle söylemek gerekirse. “ AZ YAKAN; ÇOK İYİ KAÇAN” terimi biz pazarlama yöneticilerinden beklentileri anlatmak için ideal kelimelerdir.

SORU 5) Bize anlatacağınız bazı tecrübeler vardır muhakkak?

Evet, Ben burada başarı hikayeleri anlatmak yerini sizinle bir iki eğlenceli tecrübeyi paylaşmak istiyorum… başarılarımızı zaten AVM’nin durumu anlatıyor ben biraz farklı bir açıdan tecrübeler yansıtmak istiyorum.

Bazen kendimizi emanet ettiğimiz reklam ve PR ajansları lokal reçeteler yazmak yerine dünyaca kabul görmüş etkinlikleri AVM’lere taşımayı uygun görüyorlar. Oysa bazen sizi o kadar komik duruma düşürebiliyor ki bu reçeteler…

Az önce de belirttiğim gibi, bir etkinliği sadece, o AVM’yi gerçekten çok iyi tanıyanlar organize etmelidir. Dünyaca kabul gören bir çözüm sizin sorunuzun cevabı olmayabilir.

Cevahir’de düzenlediğimiz ilk Anneler Günü Etkinliğini unutamıyorum. “Eski” bir ajansımızın önerisiyle o gün “hamile bayanlara” –onlar da anne sonuçta- ücretsiz yoga seansları düzenledik. Maksat geleceğin annelerine hem sağlıklı önerilerde bulunmak, onları bilinçlendirmek avm’nin verdiği önemi göstermek onları bu özel zamanda AVM’ye çekebilmekti, geldiklerinde de herhalde biraz alışveriş yaparlardı.

bütün etkinlik yapma ana hedeflerini yerine getiriyor gibi görünüyor değil mi?”

Koca günün sonunda etkinliğimize tek bir hamile bayan katıldı!. Ajansımızın önerdiği  çok ünlü Yogi’miz –yoga öğretmeni- de sanırım sıkıntıdan patlamıştı.. Düşünsenize kim koskoca bir AVM’nin ortak alanında, herkesin gözü önünde, üstelik de hamileyken yoga yapmak ister ki?

İkinci tecrübe ise, Geçtiğimiz nisan ayına ait, AVM’de düzenlenen İtalya Ayı etkinliklerimiz genel olarak çok başarılı geçti. O ay İstanbul Cevahir neredeyse küçük bir İtalya’ya dönüştü. Hemen hemen herkes bu ülkenin kültürüyle buluştuğu için mutluydu. İtalya’dan üç gün boyunca gösteri yapmaları için Toskana Bayrak Dansçılarını bile AVM’ye taşıdık.

(Tabii ki ücretsiz )

İşte ne olduysa o zaman oldu ve Dans gösterilerinin ilk gününde hepimizin ders alması gereken bir hatayı gerçekleştirdik.

Dans gösterileri, inanılmaz bir kalabalığın ana platform etrafında toplanmasını sağladı. Programa göre Dans gösterileri içeride başlayacak, ve ana kapının dışında devam edecek ardından tekrar başladığı noktada final gerçekleşecekti.

Tabi küçük bir detayı gözden kaçırdık..

İçeride Toplanan tüm kalabalık, başlayan gösteriler danslar ve müzik eşliğinde AVM’nin dışına doğru ilerlemeye başladı. Ve doğal olarak toplanan kalabalık da bu bando topluluğu ile birlikte dışarıya çıktı.

Neyse ki Cevahir’den bahsediyoruz…. Hatanın telafi edilmesi çok uzun sürmedi.

Ardındaki seanslarda ise bu hatayı hemen bir tecrübeye dönüştürdük gösteriler dışarıda başladı ve içeride bitti. Benzer kalabalıkları bando ile birlikte içeriye çektik…

SORU 6) Son olarak söylemek istediğiniz bir şeyler var mı?

Tabi, Avmler bir marka olmaktan ziyade satış misyonu dorukta olan ve sabah 10 aksam 10 365 gün yasayan organizmalar / destinasyonlar.

Etkinlikler ise avm nin ayrılmaz olmazsa olmaz adeta bir eğlence dekoru.

O avmye ister şans eseri, ister planlı gelmiş olan her kişi neredeyse her zaman 1 etkinlikle karşılaşmak durumunda.

Artık etkinlik varsa “a ne iyi bak bir etkinlik var” denmiyor da  “Himm burada bakalım ne etkinlik varmış” deniyor.

Eskidendi bu Pazar ailece bir boğaza yemeğe gidelim, oradan da çocuklarımızla parka gidelim, sonra da bir akraba ziyaretinde gün bitirelim.

Artık Pazar programı “haydi bu Pazar bizim oğlanı X Avm deki kiddyland’e götürelim, oradan Y Avm de Z restoranda yemek yiyelim, oradan da B Avm’deki sinemaya gidelim arada gittiğimiz Avmlerde de market alışverişini, uzun zamandır almak istediğimiz kitaplara bakalım, alalım vb…

Son 10 yıl içinde tüketici boş zamanı değerlendirme yönündeki yaşam biçimi alışkanlıkları içine eklenen ve en yüksek rating yapan 2 şeyden 1 tanesi Avm’li yaşam. (Diğeri de zannediyorum ki TV’de dizi çılgınlığı )

Bu Avm’li yaşam kavramında, büyük Avm’lerin yanı sıra neredeyse mahallemizin  Avm’si tadında hızla açılan yeni orta ve küçük Avm’leri de düşünürsek olay bambaşka bir boyut kazanmış durumda.

Bu nedenle, bu bakış açısıyla Avmlerde hayatın içinden ve gerçekten insana dokunan ancak farklı ve bahsettiğim temel ilkeleri barındıran etkinlikler geliştirildikçe her zaman Avmlerin lehine sonuçlar alınacaktır diye düşünüyorum.

Paylaş

Asmerkez’in As’ı Fahir Bey’den keyifli bir sektör analizi…

Durgunluk, işsizlik, terör, siyasi seçim, sigara yasağı derken, nasıl da geçiverdi krizle dolu şu iki koca yıl…

Ekonomik durgunluğun etkilerini perakende sektöründe iyiden iyiye hissettiğimiz uzun bir dönemi geride bıraktık. Yürünmüş yollar, olumsuz koşulların tamamen sona erdiğini göstermiyor elbette. Yine de “Her kriz bitmeye mahkumdur” diye düşünüp, -tükenen her günü, krizden çıkış tünelinde atılmış bir adım kabul ederek- umut saçıyoruz etrafımıza…

Ekonomik durgunluğun bana göre ikinci yıldönümünde, sektöre biraz mizah penceresinden bakıp, ironik bir değerlendirme yapmak istedim. Buyurun… Bakalım, bana ne kadar hak vereceksiniz?

Biraz nostalji hiç fena olmaz
Yıl: 2006. Perakende sektöründe yüzlerin güldüğü, morallerin yüksek olduğu, yeni alışveriş merkezlerinin tüketiciyle buluştuğu, sektörel sohbetlerin kahkahalarla bölündüğü günler…

Perakendecinin durumu: Cirolardan fazlasıyla memnun. Kârlılığı tepe noktada. Yeni açılacak AVM’lerin peşinde koşuyor. Kiralama danışmanlarının kapısını aşındırıyor…
Yatırımcıdan en iyi mağazayı “koparmak” için hatırı sayılır devlet adamlarını, bürokratları devreye sokuyor. Rakipleri atlatmak için türlü oyunlar oynuyor. Abartılı kira fiyatlarını ise görmezden geliyor…

Şöyle replikler geçiyor aralarında,

Kiralama Yöneticisi (KY): Valla abi, öyle diyorsun ama kimler talip o AVM’ye bir bilsen…

Meşhur Perakendeci (MP): Tamam be kardeşim, neyse kirası fazlasını veririz. Adam memleketin en güzel yerine AVM kondurmuş, dışında mı kalalım?

KY: İş, kirayla bitmiyor ki… Neredeyse yarısı kadar genel gideri var.

MP: Fark etmez… Genel gideri olacak tabii. Onca güvenlik görevlisi, temizlik personeli, ısıtma, soğutma, aydınlatma… Bunlar bedava değil. O paralar az bile…

KY: Reklam-organizasyon hizmetleri için de ciddi bir bedel istiyorlar.

MP: Güzel kardeşim, isteyecekler tabii. Araba veriyor, ev veriyor, reklam yapıyor. Kimin için? Bizim için…

KY: 6 aylık kirayı peşin ödüyorsun, unutma…

MP: Adam o kadar yatırım yapmış, 6 ay peşinat çok mu?!

KY: Bir de depozitosu var, hatırlatırım…

MP: Verdim gitti!

KY: Tamam o zaman… Gerçi Feyzullah Abi bu işe çok bozulacak ama ne yapalım, mağaza senin artık.

MP: Her AVM’nin en güzel mağazasına o girecek değil ya… Sen ver hesap numaranı, ben yatırayım kaporanı. Ne olur ne olmaz…

Kriz fani, dostluk baki

Yıl: 2009. Ekonomik krizin herkesi canından bezdirdiği, morallerin bozulduğu, kimsenin yüzünün gülmediği, AVM sayısının yine de çoğaldığı, iyi yönetilemeyen AVM’lerin kiracı kaybettiği günler…

Perakendecinin durumu: Ciroları düşük. Kârlılığı ayaklar altında. Verimsiz mağazalarını kapatıyor. AVM yönetimleri ve kiralama danışmanları peşinden koşuyor. İpler onun elinde artık. İstediği koşulları kabul ettiriyor. Hatta biraz da abartıyor!

Şöyle replikler geçiyor aralarında,

Kiralama Yöneticisi (KY): Abi, insaf! Bu kadar da olmaz!

Meşhur Perakendeci (MP): Valla sen bilirsin, güzel kardeşim. İki aydır peşimden koşan sensin.

KY: Yok abi, ben böyle bir projeden mahrum kalma istedim, ondan… Adam, memleketin en güzel yerine AVM konduruyor!

MP: Sağol, eksik olma ama onlardan çok var artık. İşine gelirse…

KY: Tamam da “1 yıl kira vermem” ne demek?!

MP: 1 yıl kira vermem, git vereni bul, demek! Varsa tabii!

KY: Zaten ciro kirası veriyorsun…

MP: Tamam işte, çok adil. Ne kadar kazanırsam, o kadar veriyorum.

KY: Peki, genel gider?

MP: Verdik ya!

KY: O ödediğin, haftalık maliyeti karşılamaz!

MP: Karşılar, karşılar, biraz tasarruf yapsınlar. Ne o, saray mı işletiyorlar?

KY: Ya reklam-organizasyon gideri?

MP: Pes yani, reklam parasını da mı ben ödeyeceğim? Asıl reklam, benim orada mağaza açmam değil mi? Onlar bana para ödesin! Bak, istiyorsan vazgeç benden, Feyzullah’la bir daha görüş…

KY: Yok abi, dediğin gibi olsun, tamam.

MP: Peki o zaman, hayırlı olsun. Üstleneceğiniz dekorasyon maliyetini, mimarım yarın bildirir sana.

Belki “Biraz abartmışsın”, belki de “Eksik bile yazmışsın” diyeceksiniz. İnkar edemeyeceğimiz bir gerçek var ki, ibre kimin tarafını gösteriyorsa ipler onun elinde. Ve maalesef, ipi eline alan, bunu sonuna kadar kendi çıkarları için kullanıyor. İbrenin bir gün tekrar yön değiştirebileceğini bile bile…

Birbirimize duyduğumuz sevgi, saygı ve anlayışın daim olması, krizlerin ise ancak birlik-beraberlikle aşılabileceği inancının yitirilmemesi dileğiyle…

http://perakende.org/haber.php?hid=1253780002

Paylaş

D’ler, perakendenin notaları gibi belki de; doğru ürün, doğru, doğru zaman, doğru fiyat, doğru miktar, doğru personel, doğru lokasyon.

“Kuruluş yeri seçimi eş seçimine benzer. İkisini de bir kez seçtikten sonra terk etmek çok zordur.”  (Anonim)                          

Çeşitlemeleri bir o kadar çok olan D’ler… Ancak bir o kadar derin ve zor bir konu olabilir bu lokasyon konusu. Gerçi tüm doğrulara uzanan yollar her geçen gün daha da karmaşıklaşıp zor olmakla birlikte, bu yolları avucunun içi gibi bilenlerin sayısı da artıyor gün gün.

Her yönden esen delişmen rüzgara inat, perakende doğru kaptanların elinde her geçen gün gelişen teknolojiyi içeren gemileriyle limanlara ulaşıp durur. Batma, batırılma, kıyıya vurma da yaşanır elbet. Zaman zaman da batan geminin malları oluverir bazıları. Çoğunluk feryat sesleri martıların çığlıklarına benzer, belli belirsiz kaybolurlarken…

Her neyse, biz doğru bir limana kapağı atalım ve sokakları adımlayalım.

Niş örnekler hariç tutulursa, Sürdürülebilir Rekabet Avantajı (SRA) sağlayabilmenin önemli koşullarından biri yer seçimidir. Bu bağlamda SRA seçkinin içinde geliştirilen tekniklerde kendisini göstermesine rağmen, yanlış yer seçimi bu çabaları yokuşa süren bir süreçtir. 
Günümüzde yer seçimi denince akla gelen önemli kriterleri hatırlayacak olursak;
1) Yerin seçimi
2) Bölgenin seçimi
3) Demografik analiz
4) Trafiğin incelenmesi
5) Trafik yaratan etmenlerin belirlenmesi
6) Bölgeyi tanıma
7) Engelleri tanımlama
8) Pazar analizi
9) Rakip veya rakiplerin analizi
10) Satışların tahmin edilmesi

Yukarıdaki maddelerin bazılarını kısaca açacak olursak, demografik analizlere baktığımızda ilk olarak akla gelen Devlet İstatistik Enstitüsü’nün (DİE) yayınladığı illere göre olan bilgiler elde edilebilir. Hane sayısı, yaş, cinsiyet, meslek, araç sahipliği vb. Ancak bu istatistiki bilgiler daha detaylı müşteri ve potansiyel müşteri analizleri ile desteklenmelidir. 
Örneğin;
· Kimler alır?
· Nasıl alırlar?
· Ne alırlar?
· Ne zaman alırlar?
· Nereden alırlar?
· Ne kadar ve ne sıklıkta alırlar?
· Bölgedeki nüfus yoğunluğu ne?
· Oturanların sosyoekonomik seviyeleri ne?

Bu konuyla ilgili bir sözü anımsatmadan geçemeyeceğim. “Tüketiciler istatistiklerdir. Müşteriler ise insandır.” Stanley Marcus

Eğer özellikle büyük ölçekli bir yatırım yapılıyorsa (hipermarket, alışveriş merkezi gibi) trafik daha fazla önem kazanacaktır. Bir üst geçit veya bir kavşak değişimi çok önemli avantajlar getirebildiği gibi bir o kadar da riskli dezavantajlar getirebileceği gerçeği unutulmamalı!

Diğer değişken veya risk içerebilen madde ise rakipler ve rekabet. Perakende savaşları artık yakın mesafeden olmakta ve her geçen gün daha da zorlu cereyan etmekte! Kişisel olarak bunun artacağını öngörüyorum. Sanırım yalnız olduğum bir görüş değil bu. Ortalama mağaza ziyaret sayısı 3’ten 5’e çıktığında rekabet gene yükseldi ve yükselecek de. Çoğu lokasyon artık bir çok lokasyonla komşulaştırıldı. Benzer teknolojik yatırımlar, paralel fiyatlar, yakınlık gibi etkenler ziyaret yerlerini ve sayılarını fazlalaştırdı. Zorlu bir süreç ve zorlu bir dönemeç bu, deneyimli ve güçlü perakendecileri bile sarsabilir, zorlayabilir! 

Bunların dışında, gelişebilecek bölgeler ve rakiplerin gelebileceği alanlar da düşünülmeli, bu konuda geleceği bilinen bir rakip varsa da yaratabileceği etki dikkate alınmalı. Ayrıca yakın çevredeki işletmelerin durumuna bir göz atarken, kapanan işletmelerin neden kapandığının bilgisi dahi önemli olmakta.

Sonuçta ortaya çıkan üç bölge; çekirdek alan, ikincil alan ve üçüncül alan ortaya elle tutulabilir seçenekler çıkarmış olmalı. Çekirdek alan mağaza müşterilerinin yüzde 60-65’ini oluşturan coğrafi bölgedir. Bu alan, mağazaya 10 dakika veya 5 ila 10 kilometrelik bir mesafedir. İkincil alan satışların yüzde 20’sini oluşturur ve 15-20 dakika ile en az 10 ila 15 kilometre ortalamasındadır. Üçüncül alan ise daha çok sürekli olmayan müşterileri kapsadığı kabul edildiğinde uzayan mesafelere karşın azalan müşteri sayısını da barındırmakta.  

Bu kriterlerin bazılarının zaman ve/veya para harcamayı gerektirebildiği bir gerçek. Ancak bu harcamaların ve harcanan zamanın değeri işletmede kaybedilen yatırım bütçesi kadar çok olmayacağı bilinen bir gerçek. Bölgede yaşayan insanları istatistikler olarak görmenin dışında, mutlaka yaşam biçimleri açısından da görmek ve incelemek önemli! Bu çalışma veya incelemede araç kullanımın dışında yaya olarak da bu hava solunmalı. Başarılı lokasyon bazen bir buluşma noktası bazen de bir otobüs veya minibüste durak adı olarak yer alabilir. Bir çekim merkezi haline gelebilir, uğruna trafikte beklenir, park yerleri aranır. Bazen de yapısal güzelliğine rağmen cazibesini yitirir, herkes orayı bilir ama kimse gitmek istemez. 

Çünkü perakendede hepimizin bildiği kontrol edilebilir etkenler ve kontrol edilemez etkenler vardır. Kısaca hatırlatmakta yarar görüyorum bu etmenleri:

Kontrol Edilebilir Etkenler:
· Yer
· Mağaza yapısı, atmosferi
· Ürün ve kategori yönetimi
· Fiyatlar, promosyonlar
· Merchandising
· Mağaza yönetim biçimleri vb.
· 
Kontrol Edilemez Etkenler:
· Tüketici
· Rekabet
· Ekonomik şartlar, krizler
· Yasal düzenlemeler
· Moda vb.

Tüm bu çalışmalar ve çabalar ciro ve verimlilik için… Prestiji ve pazar payını da unutmamak gerekir. Başarılı ciro tahminleri ve bu tahminlerin belirli bir standarda oturması başarıyı getirecek. Tersi ise beraberinde artan sorunlar getireceğinden bu maddenin tutması ve tutturulması çok önemli! Kontrol edilebilir ve edilemez etkilerine rağmen öyle, öyle de olacak. Yukarıda yazdığım veya yazamadığım birçok unsur başarı ile baş başa kalabilir! Ancak analiz edilemeyecek bir iki hususa değinerek bitirmek istiyorum yazımı; alınan kararlar ve yapılan çalışmalardaki durumu hissetmek ve şans…

Paylaş

AVM’ler etkinlik dönemlerini yaşıyorlar. Ne de olsa kış ayları perakende sektörünün coştuğu aylardır. Global Krizin etkilerini atlatmaya çalışan piyasaya düzenlenen etkinlikler güç veriyor, renk katıyor.

Aslında sadece o kadar değil! Kurdukları sitemde data toplamayı, çocuk oyununa çeviren yönetimler dünyanın en değerli bilgilerini de bir kalemde toplamayı başarabiliyorlar. Ama ne yazık ki sadece pek azı ellerinde biriken datanın değerini bilebiliyor ve onu bir sihirli bir değneye dönüştürebiliyor.

 Aslında toplanan datayı derli toplu işleyebildiklerinde nasıl bir satış patlaması yaşayacaklarını ya da müşteri sadakati oluşturacaklarını bilseler eminim bu bilgileri toplamayı sezonsal yapmayı bırakıp tüm yıla yaymayı başarabilirlerdi.

  Oysa internet sitelerimiz bize bu ayıklamayı yapmak için hazır bekliyor.

 AVM sitesinin içinde dolaşan ziyaretçileri izleyip onlara verilecek havuç ile alınacak basit dataları segmentlere göre ayrıştıran, bununla da yetinmeyip, izleyen, onların ilgi alanlarına göre kampanyalar düzenlemek üzere bu bilgileri pazarlama departmanına ileten, bir sistem olduğunu düşünün, neler olurdu?

Ya da siz farkında olmadan size sadık bir kitlenin bir şekilde sizin hakkınızda bıçak sırtında fikirleri olduğunu ama sizinle paylaşamadığını raporla bildirse… Ne dersiniz? Bu bir bilimkurgu filmi mi?  Hayır efendim bunun adı semantik düşünüce ile kurgulanmış bir sistem.

 Hemen hemen her AVM’nin Web sitesi var. Kiminde gerçekten işlevsel bilgiler mevcut! Kiminde ise sırf “var” diyebilmek için konulmuş, iyi düzenlenmemiş, iyi konumlandırılmamış köşeler mevcut. Web sitelerinin işlevsel olması gerekir ki, yukarıda belirttiğim datayı rahatlıkla ayıklayabilsin.

  İnteraktivitenin doğru kullanımı, database yönetimine olan inanç ve onun profesyonel bir iş kolu olarak sistemli kullanımı ile bunların tümümün mümkün olabileceğini söylemek için kahin olmaya gerek yok sanırım.

 Dünyanın en önemli markaları bu sistemi keşfetti ve şu an tadını çıkarıyor.

 Perakende sektörünün en önemli hedefi tüketiciyi sadık tutmaktır.

Tüketicinin hakkınızda neler düşündüğünü bilmek, tüketicinin ilgi alanına, davranış özelliklerine, özeline ait ürün ve hizmetler geliştirmek, tüketiciyi sadık kılmak için pazarlama dünyasının olmazsa olmazı oluyor.

 İnternet hayatımızı öylesine değiştirdi ki, çalışma sistemimizi, yaşam tarzımız, eğitim sistemimiz ve iletişimimizi intertene göre yeniden düzenlendi.

İnterneti keşfeden, onu farklı ve iyi kullanan kurumlar başarılı oldular. Yasaklayanlar yok olup gitmek üzere eşyalarını paketlemeye başladılar bile. Facebook’u yasaklayan, MSN’i yasaklayan zihniyet erimeye başladı. Oysa internete inanan her kurumun ve her markanın bir gurubu, ona hizmet etmeye hazır kitlelerinin toplandığı platformları kuruldu bile.

Değişimin olmadığı bir dünya ne kadar korkunç ise, değişimi arzu etmeyenlerin olduğu bir dünya kat kat daha korkunç.

İstesek de istemesek de hayatımızın en vazgeçilmez şeyi olan internet onu kullanan, ona inanan ve geleceği onda görenlere cömert ama onu hala anlayamamış olanlara ise o kadar acımasız olabiliyor.

Paylaş

Kaynak: Hürriyet İK

Alışveriş merkezi yatırım ve yönetimi konularında hizmet veren Hollandalı Corio, Türkiye’de 5 alışveriş merkezine (AVM) sahip. 2011 yılına kadar İstanbul, Bursa, Malatya ve Tarsus’da 5 AVM daha açacak olan şirket, 20 bin kişilik istihdam yaratacak. Böylece toplam AVM sayısını 10’a, yarattığı toplam istihdamı da 31 bine çıkaracak.

Hollandalı alışveriş merkezi yatırım ve yönetim şirketi Corio, Türkiye’ye 2005 yılında Akmerkez ile girdi. Şu anda hissedarı olduğu ve yönettiği İstanbul Akmerkez, Denizli Teraspark, Adapazarı Ada, Ankara 365 ve Tekirdağ Tekira Alışveriş merkezlerinde 10 bin kişiye iş imkanı sağlayan Corio yatırımlarına devam edecek. Türkiye’de 2011 yılına kadar 5 alışveriş merkezi (AVM) daha açmayı planlayan şirket, 10 AVM için en az 1 milyar dolarlık yatırım maliyeti öngörüyor. 2010 yılında İstanbul Acıbadem, Esenyurt Akkoza, Bursa Anatolium, Malatya ve 2011’de Tarsus’da yeni AVM’ler açacak olan Corio, sağladığı toplam istihdamı 10 binden 31 bine çıkaracak. Her AVM’de 15 ila 30 arasında değişen yönetim kadrolarının bulunduğunu söyleyen Corio Türkiye ve Bulgaristan İcra Kurulu Başkanı Koray Özgül, “AVM’ye yönetici bulmak genel müdür bulmaktan zor” diyor: “Çünkü sektör hazır değil, bir anda bir sürü alışveriş merkezi açıldı ama yöneticilik yapanların sayıları çok az olduğundan yönetici bulmak zor. AVM’leri yöneten kitlenin yerlerine yenilerini yetiştirmeleri gerekiyor ama onun için de zamana ihtiyaç var. Bir de İstanbul’daki kişi Anadolu’ya gitmek istemiyor, bu sorunu daha da büyütüyor. Gitse de başarılı olamıyor. Anadolu için bizim kadromuzdan biri geçici olarak gidiyor ya da belirli bir süre kalıp yerel birini yetiştirip ayrılıyor, ya da bu amaçla gidiyor zaten ki bence en güzel çözüm bu. İstanbul’dan birisinin işi bir yere getirmesi çok zor, muhakkak yerel bir yetenekle bunun birleştirilmesi gerekiyor. Zaten eğitimler ve deneyimler sonucu içeriden yetişen, yerel eşrafı tanıyan birisi çok daha kolay uyum sağlayabiliyor.” Özgül, Anadolu’daki mağazaların eleman bulmalarının ise çok kolay olduğunu çünkü işsizliğin Anadolu’da çok daha derin boyutlarda olduğunu söylüyor.

Yaratıcı olmasın kurallara uysun

Özgül’e göre başarılı bir AVM yöneticisi eğitime açık olmalı ve en önemlisi herşeyi kendi yaratmaya kalkmamalı: “Diğer kuruluşlardan gelmiş, farklı bir kültürde yetişmiş bir kişi aynı şeyi burada da yapmayı devam ettirdiğinde sorunlar başlayabiliyor. Bunun için de yöneticinin çok fazla yaratıcılık yapmaya değil oluşturulmuş kurallar toplamını devam ettirmeye hevesli olması gerekiyor. Perakendeden geliyor olması ise şart değil ama iletişime çok açık olması lazım. Çok iyi bir dinleyici olmak, kararlı ve hızlı hareket etmek gerekiyor.” Corio yeni bulduğu veya yetiştirdiği AVM yöneticilerine ilk olarak kendi kullandıkları sistemi öğretiyor, daha sonra etkili yönetim eğitimleri veriyor. Bunun dışında yöneticiler her 6 ayda bir farklı konularda düzenli eğitimler alıyorlar.

AVM’ler ayrışacak

Özgül, AVM’lerin neden belirli bölgelerde ve hatta yan yana yapıldığı sorusunu şöyle yanıtlıyor: “Arz talep ilişkisinde arz hep ilk başta fazla gelir. Her zaman için eksik olan bir şey hızlı girer içeriye, bu noktada yatırımcıların düşündüğü en iyi noktaları kapmak, belirli bir noktaya en hızlı zamanda gelmek gerek, yoksa başkası doldurur orayı. Biz İstanbul’dan bakınca Büyükdere’yi, Beylikdüzü’nü görüyoruz. Ama halen AVM’ye ihtiyaç duyulan birçok semt var. Yatırımcılar bunları düşünmedi, hepsi gitti Büyükdere’ye yaptı. Olmayan yeri seçebilmek lazım. O nedenle Türkiye’de de diğer ülkelerdeki gelişme yaşanacak, bu AVM’ler ayrımsallaşacak. Mesela AVM’lerden bir tanesi mobilya dükkanına dönüşecek. Ya da sadece ev eşyaları satacak. Olacak olan şey yine perakende ile ilgili ama şekil değiştirecek, bir alanda uzmanlaşılacak. Birbirine yakın AVM’ler yavaş yavaş birbirini tamamlayacak. 2009 içinde buna doğru ayrımsallaşmalar başlayacak.”

Bir AVM kurarken nelere dikkat etmeli?

İlk olarak kiracılardan yapılan geribildirimlere bakılır. Kiracılar, bayilerinin en iyi nerelerde satış yaptıklarını bilirler. Daha sonra pazar araştırması yapılır, üçüncü olarak lokasyon seçilir, ardından ruhsat alınıp, çizimlere başlanır. Açılışa 6 ay kala AVM’nin yöneticisi aranmaya başlar. İlkin AVM müdürü işe alınır, o kendi ekibini seçer, bu sırada AVM’deki kiracılar da elemanlarını toplamaya başlarlar.

5 ülkede 260 AVM

Alışveriş merkezi yatırımı ve yönetimi yapan Hollandalı Corio firması, Hollanda, Fransa, İtalya, İspanya ve Türkiye’de faaliyet gösteriyor. Toplam cirosu 7 milyar avro olan Corio, 5 ülkede 170 normal ölçekli ve 90 büyük ölçekli AVM olmak üzere toplam 260 AVM ve 1,9 milyon metrekareden fazla AVM alanına sahip. Corio’nun 300 milyonu aşkın ziyaretçisi ve 5.000 kiracısı var.

Burcu ÖZÇELİK

Paylaş